De presidentsverkiezingen in Polen zijn verschoven naar 28 juni.

Vanwege de lockdown in Polen vanwege COVID-19 zijn de Poolse presidentsverkiezingen verschoven naar 28 juni 2020.

Dit heeft heel wat voeten in de aarde gehad waarbij de regering eerst de verkiezingen per post wilde organiseren op 10 mei. De huidige president Duda staat er goed voor in de peilingen en de PiS zou dit graag verzilverd zien voordat de recessie toeslaat.
Er was veel weerstand van de andere partijen en kandidaten en ook van de coalitiepartner van PiS. Ook de posterijen zagen het niet zitten. De verkiezingen zijn nu uitgesteld naar 28 juni 2020.

Het Burgerplatform heeft een nieuwe kandidaad gekozen die hopelijk beter gaat scoren: Rafał Trzaskowski, nu nog de burgemeester van Warschau. Hij heeft in de peilingen nu de ‘gebruikelijke’ steun van ongeveer een kwart van de kiezers, waar Duda op gemiddeld iets meer dan 40 procent scoort. Als er geen meerderheid is voor 1 kandidaad, dan volgt er op 12 juli een tweede ronde.

Poolse presidentsverkiezingen vinden op later moment per briefpost plaats

Woensdag 06 mei 2020

De Poolse regeringspartij PiS en coalitiepartner Accord zijn woensdag overeengekomen dat de presidentsverkiezingen van 10 mei worden uitgesteld en per briefpost zullen plaatsvinden.

Daarmee zijn de presidentsverkiezingen vier dagen voor de stembusgang uitgesteld. Een nieuwe datum hebben de partijen nog niet genoemd. Volgens PiS kunnen de verkiezingen volgens de grondwet tot uiterlijk 23 mei uitgesteld worden.

De Poolse senaat verwierp dinsdag nog het voorstel van de rechts-conservatieve regeringspartij om de stemming per briefpost te houden. Woensdag zou het Poolse lagerhuis over het voorstel stemmen.

PiS noemde het al onwaarschijnlijk dat de verkiezingen op de oorspronkelijke datum zouden plaatsvinden, maar wilde de verkiezingen op een later tijdstip per post houden.

Volgens PiS zouden burgers zo veilig kunnen stemmen met het oog op de coronamaatregelen, maar de senaat was het hier niet mee eens.

De Poolse regeringspartij PiS en coalitiepartner Accord zijn woensdag overeengekomen dat de presidentsverkiezingen van 10 mei worden uitgesteld en per briefpost zullen plaatsvinden.

Daarmee zijn de presidentsverkiezingen vier dagen voor de stembusgang uitgesteld. Een nieuwe datum hebben de partijen nog niet genoemd. Volgens PiS kunnen de verkiezingen volgens de grondwet tot uiterlijk 23 mei uitgesteld worden.

De Poolse senaat verwierp dinsdag nog het voorstel van de rechts-conservatieve regeringspartij om de stemming per briefpost te houden. Woensdag zou het Poolse lagerhuis over het voorstel stemmen.

PiS noemde het al onwaarschijnlijk dat de verkiezingen op de oorspronkelijke datum zouden plaatsvinden, maar wilde de verkiezingen op een later tijdstip per post houden.

Volgens PiS zouden burgers zo veilig kunnen stemmen met het oog op de coronamaatregelen, maar de senaat was het hier niet mee eens.
Oud-leiders zijn tegen stemmen per briefpost

Poolse oud-presidenten en voormalige premiers riepen op tot een boycot van de aangekondigde “onconstitutionele” verkiezingen, omdat het kiesgeheim per briefpost niet gegarandeerd kan worden. Er zou dan dus geen sprake van vrije verkiezingen zijn.

Coalitiepartij Accord deelde deze zorgen, maar lijkt de bezwaren nu opzij te hebben gezet. In de eerste berichten is de deal nog niet verder toegelicht.

In Polen ligt de meeste politieke macht bij de minister-president. De president heeft een grotendeels ceremoniële rol, maar kan wel een veto over wetsvoorstellen uitspreken.
Europese Commissie waarschuwde Polen

De plannen om de verkiezingen per post te houden, stuitte woensdag al op een waarschuwing van de Europese Commissie (EC).

Polen moet voor “vrije en eerlijke” verkiezingen zorgen “in de context van de coronacrisis”, zei een woordvoerder van EC-voorzitter Ursula von der Leyen woensdag.

Brussel en de door PiS geleide regering van Polen komen regelmatig met elkaar in conflict over democratische beginselen zoals een onafhankelijke rechtspraak.
Coronavirus verspreidt zich minder snel

Het coronavirus heeft tot woensdag aan zeker 723 mensen in Polen het leven gekost. Er zijn in het land bijna vijftienduizend besmettingen vastgesteld. De Poolse regering begon vorige maand met de versoepeling van maatregelen, omdat die de economie te ernstig zouden beschadigen.

Een woordvoerder van het Poolse ministerie van Volksgezondheid zei maandag dat het reproductiegetal van het virus naar verwachting deze week op 1 uitkomt. Dit betekent dat een coronapatiënt gemiddeld één andere persoon besmet.

Hongarije: regering Orbán wil voor onbepaalde tijd per decreet regeren

Het plan dat vrijdag naar het parlement werd gestuurd, stelt de regering in staat zonder tussenkomst van het parlement maatregelen te nemen en bestaande wetten tussen haakjes te zetten. Verkiezingen en referenda zijn gedurende de noodtoestand niet mogelijk. De democratie gaat, met andere woorden, even in de ijskast, al blijft het Grondwettelijk Hof (waar Orbán partijvrienden benoemd heeft) in functie.

Het wetsvoorstel zinspeelt op een scenario waarbij het parlement ‘om humanitaire redenen’ niet meer bijeen kan komen, mocht het virus verder om zich heen grijpen. Het aantal besmettingen stond zondag op 131 (zes doden) en zal de komende maanden vrijwel zeker fors gaan oplopen. 

Volgens de regering zijn de buitengewone bevoegdheden nodig om ‘verantwoordelijk’ te kunnen besturen, mensenlevens te redden en de ‘eenheid’ te bewaken. Mensenrechtenorganisaties vinden het onacceptabel dat er geen tijdslimiet op de nieuwe noodtoestand zit. ‘De regering wordt straks helemaal niet meer gecontroleerd’, zegt Attila Szábo van de Hongaarse vereniging voor burgerrechten (TASZ). ‘Dat is een serieus risico, en kan leiden tot onwettige maatregelen die in strijd zijn met fundamentele mensenrechten.’

De 56-jarige Orbán staat bekend als een geslepen politicus die de democratische spelregels vaker in zijn eigen voordeel heeft omgebogen. Sinds 2010 heeft hij de kieswet in zijn voordeel herschreven, kritische media laten opkopen door bevriende oligarchen en partijgenoten benoemd bij cruciale staatsinstellingen.

Volgens critici past deze nieuwe noodwet in die lijn. Een voorbeeld: journalisten die nepnieuws (‘onwaarheden’ of een ‘vervormde waarheid’) verspreiden en op die manier het overheidsbeleid frustreren, kunnen straks een celstraf krijgen van maximaal vijf jaar. De oppositie spreekt van een onacceptabele inbreuk op de vrijheid van meningsuiting. In pro-regeringsmedia – in Hongarije vaak een thermometer voor wat komen gaat – is de laatste weken opgeroepen om ‘paniek zaaiende’ journalisten op te sluiten.

In het voorstel staat ook dat burgers die zich niet aan de quarantainevoorschriften houden, straks voor drie jaar de cel in kunnen draaien. Leid je ‘criminele handelen’ aantoonbaar tot iemands dood, dan kan dat zelfs acht jaar worden.

Strafprocedure

Vanwege de ondermijning van de rechtsstaat door de Hongaarse regering loopt er in Brussel een strafprocedure (‘artikel-7’). Die procedure zit al geruime tijd muurvast, waardoor het de vraag is of het ooit tot de ultieme sanctie (ontnemen van het stemrecht in de EU) zal komen. De gezaghebbende waakhond-organisatie Freedom House schaalt het land sinds vorig jaar in als ‘gedeeltelijk vrij’ – een zwartgerand unicum in de Europese familie van democratieën.

Hongarije kondigde op 11 maart de noodtoestand af, net als veel andere Europese landen. Komende donderdag loopt die af. Om te voorkomen dat er een gat ontstaat, wil de regering onder leiding van de Fidesz-partij het nieuwe wetsvoorstel maandag met spoed in stemming brengen. Dat kan alleen als 80 procent van de parlementsleden ermee instemt.

Lukt dat niet, dan volstaat een week later een gebruikelijke meerderheid van twee derde. Fidesz heeft zo’n meerderheid. ‘Dit is niet het moment voor politiek debat’, verklaarde Fidesz-fractievoorzitter Máté Kocsis vrijdag bij Hir TV. ‘Er moet actie worden ondernomen omdat het over mensenlevens gaat.’ Naast de politie is sinds vrijdag ook het leger zichtbaar op straat, met name rond strategisch belangrijke plekken met kazernes. Bij 71 bedrijven die door Orbán als ‘vitaal’ zijn aangemerkt, springen militairen bij.

Oppositiepartijen zeggen bereid te zijn vóór een verlenging van de noodtoestand te stemmen, maar vragen om waarborgen om te voorkomen dat Orbáns kabinet de crisis misbruikt. Tegenhouden of terugdraaien kunnen ze de maatregelen niet.

Inreisverbod naar de VS vanaf vrijdag

De VS stelt een inreisverbod in voor personen uit de Schengenlanden, waaronder veel Oost-Europese landen, maar niet alle. Het inreisverbod geldt niet voor Bulgarije, Cyprus, Ierland, Kroatië, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk. Volgens deze kaart niet heel logisch: in het Verenigd Koninkrijk is de uitbraak niet minder heftig.

Tsjechië doet grensposten dicht

Tsjechië voert verscherpte controles in aan de grenzen met Duitsland en Oostenrijk. Om verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan, zijn vanaf morgen op elf na alle grensovergangen dicht.

Sinds begin deze week wordt al steeksproefsgewijs aan de grenzen gecontroleerd. Mensen met een verhoogde lichaamstemperatuur worden teruggestuurd of naar een ziekenhuis overgebracht. Er zijn al tienduizenden automobilisten gecontroleerd. Aan de grenscontroles doen behalve de douane ook het leger, de politie en de brandweer mee.

In Tsjechië zijn negentig besmettingsgevallen vastgesteld, de meeste in de hoofdstad Praag.

Corona maatregelen in Oost-Europa

Hongarije.
Hongarije heeft nieuwe maatregelen afgekondigd voor het openbaar vervoer met de buurlanden Slovenië en Oostenrijk. Dat wordt vanaf middernacht stilgelegd om verspreiding van het virus tegen te gaan. Verder worden allerlei instellingen zoals scholen en universiteiten worden gesloten en gaan evenementen niet door. In Hongarije zijn 12 besmettingen met het virus, er is niemand overleden

Bulgarije.
Bulgarije vraagt zijn burgers zo min mogelijk te reizen, tenzij het echt niet anders kan. In Bulgarije zijn 6 besmettingen met het virus, er is niemand overleden

Slovenië.
Gisteren meldden Italiaanse media dat de Slovenië van plan was om de grens met Italië te sluiten uit angst voor het nieuwe corona-virus. Dit lijkt toch niet te gebeuren. De Sloveense minister van Gezondheidszorg Sabeder laat nu weten dat de grens voorlopig open blijft, maar zegt wel dat er extra gezondheidscontroles komen. In Slovenië zijn 57 besmettingen met het virus, er is niemand overleden

Polen.
De Poolse premier Morawiecki heeft vergaande maatregelen genomen met als doel de verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Vanaf maandag zijn alle scholen, universiteiten, musea en bioscopen in het land dicht. Dat maatregel geldt voor de komende twee weken. In Polen zijn 27 besmettingen met het virus, er is niemand overleden.

Polen gelast alle grote evenementen af

De Poolse regering heeft uit voorzorg alle grote evenementen die voor de komende tijd in het land op het programma stonden, afgelast. In het land zijn zeventien gevallen van coronabesmetting bekend. Vooralsnog is niemand aan het virus overleden. In Polen wonen 38 miljoen mensen.

Poolse president spekt kas publieke omroep ‘om verkiezingen te winnen’

De Poolse president Duda is akkoord gegaan met een wet waarin honderden miljoenen euro’s worden uitgetrokken voor de publieke omroep. Die is op de hand van de rechts-nationalistische regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).

Het gaat om bijna 2 miljard zloty, omgerekend zo’n 450 miljoen euro. Critici zeggen dat Duda met het geld zijn eigen verkiezingscampagne financiert. Over twee maanden zijn in Polen presidentsverkiezingen en Duda gaat voor zijn tweede termijn. In de peilingen gaat hij aan kop.

De oppositie had opgeroepen om het geld te besteden aan behandelingen tegen kanker. Maar volgens regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid is de subsidie nodig omdat de verliezen van de publieke omroep door niemand anders wordt gedekt.

Te kritisch

Vier jaar geleden ging president Duda akkoord met een wet die de regering meer mogelijkheden geeft om in te grijpen bij de publieke omroep. Niet lang daarna moest de hoofdredactie vertrekken en werden kritische journalisten de laan uitgestuurd. PiS noemde de omroep destijds te kritisch, niet onafhankelijk en te weinig vaderlandslievend.

Met name de publieke televisiezender TVP wordt gezien als propagandakanaal van de regering. PiS gebruikt het station voor positieve berichten over het regeringsbeleid en om tegenstanders zwart te maken.