Categorieën
Uncategorized

Hongarije: regering Orbán wil voor onbepaalde tijd per decreet regeren

Het plan dat vrijdag naar het parlement werd gestuurd, stelt de regering in staat zonder tussenkomst van het parlement maatregelen te nemen en bestaande wetten tussen haakjes te zetten. Verkiezingen en referenda zijn gedurende de noodtoestand niet mogelijk. De democratie gaat, met andere woorden, even in de ijskast, al blijft het Grondwettelijk Hof (waar Orbán partijvrienden benoemd heeft) in functie.

Het wetsvoorstel zinspeelt op een scenario waarbij het parlement ‘om humanitaire redenen’ niet meer bijeen kan komen, mocht het virus verder om zich heen grijpen. Het aantal besmettingen stond zondag op 131 (zes doden) en zal de komende maanden vrijwel zeker fors gaan oplopen. 

Volgens de regering zijn de buitengewone bevoegdheden nodig om ‘verantwoordelijk’ te kunnen besturen, mensenlevens te redden en de ‘eenheid’ te bewaken. Mensenrechtenorganisaties vinden het onacceptabel dat er geen tijdslimiet op de nieuwe noodtoestand zit. ‘De regering wordt straks helemaal niet meer gecontroleerd’, zegt Attila Szábo van de Hongaarse vereniging voor burgerrechten (TASZ). ‘Dat is een serieus risico, en kan leiden tot onwettige maatregelen die in strijd zijn met fundamentele mensenrechten.’

De 56-jarige Orbán staat bekend als een geslepen politicus die de democratische spelregels vaker in zijn eigen voordeel heeft omgebogen. Sinds 2010 heeft hij de kieswet in zijn voordeel herschreven, kritische media laten opkopen door bevriende oligarchen en partijgenoten benoemd bij cruciale staatsinstellingen.

Volgens critici past deze nieuwe noodwet in die lijn. Een voorbeeld: journalisten die nepnieuws (‘onwaarheden’ of een ‘vervormde waarheid’) verspreiden en op die manier het overheidsbeleid frustreren, kunnen straks een celstraf krijgen van maximaal vijf jaar. De oppositie spreekt van een onacceptabele inbreuk op de vrijheid van meningsuiting. In pro-regeringsmedia – in Hongarije vaak een thermometer voor wat komen gaat – is de laatste weken opgeroepen om ‘paniek zaaiende’ journalisten op te sluiten.

In het voorstel staat ook dat burgers die zich niet aan de quarantainevoorschriften houden, straks voor drie jaar de cel in kunnen draaien. Leid je ‘criminele handelen’ aantoonbaar tot iemands dood, dan kan dat zelfs acht jaar worden.

Strafprocedure

Vanwege de ondermijning van de rechtsstaat door de Hongaarse regering loopt er in Brussel een strafprocedure (‘artikel-7’). Die procedure zit al geruime tijd muurvast, waardoor het de vraag is of het ooit tot de ultieme sanctie (ontnemen van het stemrecht in de EU) zal komen. De gezaghebbende waakhond-organisatie Freedom House schaalt het land sinds vorig jaar in als ‘gedeeltelijk vrij’ – een zwartgerand unicum in de Europese familie van democratieën.

Hongarije kondigde op 11 maart de noodtoestand af, net als veel andere Europese landen. Komende donderdag loopt die af. Om te voorkomen dat er een gat ontstaat, wil de regering onder leiding van de Fidesz-partij het nieuwe wetsvoorstel maandag met spoed in stemming brengen. Dat kan alleen als 80 procent van de parlementsleden ermee instemt.

Lukt dat niet, dan volstaat een week later een gebruikelijke meerderheid van twee derde. Fidesz heeft zo’n meerderheid. ‘Dit is niet het moment voor politiek debat’, verklaarde Fidesz-fractievoorzitter Máté Kocsis vrijdag bij Hir TV. ‘Er moet actie worden ondernomen omdat het over mensenlevens gaat.’ Naast de politie is sinds vrijdag ook het leger zichtbaar op straat, met name rond strategisch belangrijke plekken met kazernes. Bij 71 bedrijven die door Orbán als ‘vitaal’ zijn aangemerkt, springen militairen bij.

Oppositiepartijen zeggen bereid te zijn vóór een verlenging van de noodtoestand te stemmen, maar vragen om waarborgen om te voorkomen dat Orbáns kabinet de crisis misbruikt. Tegenhouden of terugdraaien kunnen ze de maatregelen niet.

Categorieën
Uncategorized

Inreisverbod naar de VS vanaf vrijdag

De VS stelt een inreisverbod in voor personen uit de Schengenlanden, waaronder veel Oost-Europese landen, maar niet alle. Het inreisverbod geldt niet voor Bulgarije, Cyprus, Ierland, Kroatië, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk. Volgens deze kaart niet heel logisch: in het Verenigd Koninkrijk is de uitbraak niet minder heftig.

Categorieën
Uncategorized

Tsjechië doet grensposten dicht

Tsjechië voert verscherpte controles in aan de grenzen met Duitsland en Oostenrijk. Om verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan, zijn vanaf morgen op elf na alle grensovergangen dicht.

Sinds begin deze week wordt al steeksproefsgewijs aan de grenzen gecontroleerd. Mensen met een verhoogde lichaamstemperatuur worden teruggestuurd of naar een ziekenhuis overgebracht. Er zijn al tienduizenden automobilisten gecontroleerd. Aan de grenscontroles doen behalve de douane ook het leger, de politie en de brandweer mee.

In Tsjechië zijn negentig besmettingsgevallen vastgesteld, de meeste in de hoofdstad Praag.

Categorieën
Uncategorized

Corona maatregelen in Oost-Europa

Hongarije.
Hongarije heeft nieuwe maatregelen afgekondigd voor het openbaar vervoer met de buurlanden Slovenië en Oostenrijk. Dat wordt vanaf middernacht stilgelegd om verspreiding van het virus tegen te gaan. Verder worden allerlei instellingen zoals scholen en universiteiten worden gesloten en gaan evenementen niet door. In Hongarije zijn 12 besmettingen met het virus, er is niemand overleden

Bulgarije.
Bulgarije vraagt zijn burgers zo min mogelijk te reizen, tenzij het echt niet anders kan. In Bulgarije zijn 6 besmettingen met het virus, er is niemand overleden

Slovenië.
Gisteren meldden Italiaanse media dat de Slovenië van plan was om de grens met Italië te sluiten uit angst voor het nieuwe corona-virus. Dit lijkt toch niet te gebeuren. De Sloveense minister van Gezondheidszorg Sabeder laat nu weten dat de grens voorlopig open blijft, maar zegt wel dat er extra gezondheidscontroles komen. In Slovenië zijn 57 besmettingen met het virus, er is niemand overleden

Polen.
De Poolse premier Morawiecki heeft vergaande maatregelen genomen met als doel de verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Vanaf maandag zijn alle scholen, universiteiten, musea en bioscopen in het land dicht. Dat maatregel geldt voor de komende twee weken. In Polen zijn 27 besmettingen met het virus, er is niemand overleden.

Categorieën
Uncategorized

Polen gelast alle grote evenementen af

De Poolse regering heeft uit voorzorg alle grote evenementen die voor de komende tijd in het land op het programma stonden, afgelast. In het land zijn zeventien gevallen van coronabesmetting bekend. Vooralsnog is niemand aan het virus overleden. In Polen wonen 38 miljoen mensen.

Categorieën
Uncategorized

Poolse president spekt kas publieke omroep ‘om verkiezingen te winnen’

De Poolse president Duda is akkoord gegaan met een wet waarin honderden miljoenen euro’s worden uitgetrokken voor de publieke omroep. Die is op de hand van de rechts-nationalistische regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).

Het gaat om bijna 2 miljard zloty, omgerekend zo’n 450 miljoen euro. Critici zeggen dat Duda met het geld zijn eigen verkiezingscampagne financiert. Over twee maanden zijn in Polen presidentsverkiezingen en Duda gaat voor zijn tweede termijn. In de peilingen gaat hij aan kop.

De oppositie had opgeroepen om het geld te besteden aan behandelingen tegen kanker. Maar volgens regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid is de subsidie nodig omdat de verliezen van de publieke omroep door niemand anders wordt gedekt.

Te kritisch

Vier jaar geleden ging president Duda akkoord met een wet die de regering meer mogelijkheden geeft om in te grijpen bij de publieke omroep. Niet lang daarna moest de hoofdredactie vertrekken en werden kritische journalisten de laan uitgestuurd. PiS noemde de omroep destijds te kritisch, niet onafhankelijk en te weinig vaderlandslievend.

Met name de publieke televisiezender TVP wordt gezien als propagandakanaal van de regering. PiS gebruikt het station voor positieve berichten over het regeringsbeleid en om tegenstanders zwart te maken.

Categorieën
Uncategorized

Verdachte bekent moord op Slowaakse journalist Ján Kuciak

Een voormalige militair heeft voor een Slowaakse rechtbank schuld bekend aan de geruchtmakende moord op onderzoeksjournalist Ján Kuciak en diens verloofde, twee jaar geleden. De zaak leidde destijds tot grote demonstraties en een politieke crisis in Slowakije. Uiteindelijk zagen premier Fico en de hoogste politiebaas in het land zich genoodzaakt om op te stappen.

De bekentenis van de verdachte, Miroslav Marcek, komt niet als een verrassing. Slowaakse media hadden op basis van politiebronnen al gemeld dat hij bij zijn verhoor heeft toegegeven dat hij de schutter was. Hem hing levenslang boven het hoofd, maar zijn straf valt mogelijk milder uit nu hij heeft bekend. Het proces is vorige maand officieel begonnen.

Wijdverbreide corruptie

Twee andere verdachten spreken de aanklachten tegen hen tegen. De belangrijkste is vastgoedmagnaat Marián Kocner, die via een tussenpersoon opdracht zou hebben gegeven voor de moorden. Onderzoeksjournalist Kuciak was financiële constructies op het spoor die Kocner zou hebben opgetuigd om belasting te ontduiken.

Verder is gebleken dat Kocner goede contacten had binnen de overheid én de rechterlijke macht. Het proces geldt daarom als lakmoesproef voor de onafhankelijkheid van justitie. De huidige president Caputová werd vorig jaar gekozen in de nasleep van de moord op Kuciak, met de belofte om de corruptie aan te pakken. De president heeft vooral een representatieve functie, maar kan wel een veto uitspreken over de benoeming van hoofdaanklagers en rechters.

Italiaanse maffia

Kuciak deed ten tijde van de moord onderzoek naar banden tussen adviseurs van toenmalig premier Fico en de ‘ndrangheta, de maffia uit de Zuid-Italiaanse regio Calabrië. Die zouden op grote schaal hebben gefraudeerd met Europese subsidies. In het proces is al een veroordeling uitgesproken: de 42-jarige Zoltán Andruskó moet vijftien jaar de cel in wegens medeplichtigheid.

Categorieën
Uncategorized

Vliegtuig UIA mogelijk per ongeluk neergehaald

Het toestel van Ukraine International Airlines (UIA) dat gisteren bij de Iraanse hoofdstad Teheran crashte, is mogelijk per ongeluk neergehaald door Iraans luchtafweergeschut. Dat zou blijken uit informatie van Amerikaanse inlichtingendiensten. Bij de ramp kwamen alle 176 inzittenden om het leven. Het vliegtuig was onderweg naar Kiev, maar stortte binnen een paar minuten neer

De Amerikaanse president Donald Trump zei op een persconferentie dat sprake van een vergissing kan zijn. Hij voegde eraan toe dat hij een ‘vreselijk gevoel’ heeft over het neergestorte vliegtuig, maar dat hij geen bewijs heeft. “Iemand kan een fout gemaakt hebben”, zei Trump tegen verslaggevers in het Witte Huis, eraan toevoegend dat hij zijn bedenkingen had over de crash. Hij gaf geen verdere details.

Mogelijk had Iran het luchtafweergeschut geactiveerd uit vrees voor Amerikaanse aanvallen op doelen in Iran. Het hoofd van de Iraanse luchtvaartautoriteit ontkent alle beschuldigingen vanavond. “Het is technisch onmogelijk dat een raket het Oekraïense toestel heeft geraakt, en zulke geruchten zijn niet logisch”, meldt het Iraanse staatspersbureau ISNA.

Categorieën
Uncategorized

Kroatie EU voorzitter

Voor het eerst wordt het laatste land dat tot de EU is toegetreden, de republiek Kroatië, gedurende zes maanden EU-voorzitter. De centrumrechtse regering van premier Andrej Plenković neemt per 1 januari het roterende voorzitterschap over van Finland. Het komende halfjaar beheert de benjamin van de EU, sinds 1 juli 2013 lid, de agenda en zit Kroatië de ministerraden in Brussel voor.

Kroatië krijgt een aantal zware onderwerpen op het bord, zoals de meerjarenbegroting voor 2021 tot en met 2027, het klimaat en migratie. Er komen wetsvoorstellen van de Europese Commissie om in het kader van de ‘Green Deal’ tot klimaatneutraliteit te komen in 2050 en er is nog de brexit. Als alles naar plan verloopt is het Verenigd Koninkrijk er vanaf 1 februari niet meer bij maar dat is niet het einde van het verhaal. Er moet voor het eind van het jaar een handelsverdrag met Londen zijn onderhandeld.

In mei organiseert Kroatië bovendien een Balkantop in Zagreb waar de EU-leiders zich beraden over hoe het verder moet met uitbreiding van de EU, nu vooral Frankrijk en Nederland de toetreding van Albanië en Montenegro blokkeren.

Na het voorzitterschap wil Plenković stappen zetten om uiterlijk in 2024 toe te treden tot de paspoortvrije Schengenzone en de euro in te voeren.

Categorieën
Uncategorized

De Poolse verkiezingen zijn toch nog verrassend geëindigd

Vorige week zondag gingen de Polen naar de stembus voor een nieuw parlement (Sejm) en een nieuwe Senaat. Gedoodverfde winnaar PiS won inderdaad een absolute meerderheid met 135 zetels, zoals voorspeld.

Maar Kasinski was niet tevreden: in de senaat won hij met 48 zetels net geen meerderheid. Bovendien voelt de PiS de hete adem van een nieuwe extreem-rechtse partij die met 11 zetels op de rechterflank naast de PiS is verschenen. De oppositie is daarnaast weer terug van weggeweest. Naast Burgerplatform (134 zetels) is er een linkse coalitie van samenwerkende oppositiepartijen (49 zetels) en zijn de voormalig communisten met 30 zetels terug in het parlement, klaar voor de oppositie.

PiS heeft de macht, maar niet meer de almacht. Het worden opnieuw interessante tijden. Lees hier een interessante analyse van Politico.