Brussel knijpt subsidies Oost-Europa af: harde protesten in Polen en Hongarije verwacht

De Europese Commissie wil de Oost-Europese lidstaten de komende jaren tientallen miljarden euro’s EU-subsidie afnemen. Zuidelijke landen als Griekenland, Italië en Spanje krijgen juist meer, omdat de economische crisis daar harder heeft toegeslagen en zij meer migranten opvangen. De verdeelsleutel voor de EU-steun voor armere regio’s die de Commissie vanmiddag presenteert, zal tot felle protesten in hoofdsteden leiden en vormt de opmaat voor harde onderhandelingen over de nieuwe EU-meerjarenbegroting (2021-2027).

De grootste verliezers zijn Hongarije, Letland, Estland, Tsjechië en Malta, die op basis van het Commissievoorstel 24 procent minder EU-steun voor hun armere regio’s krijgen. Polen levert 23 procent in, Slowakije 22 procent, blijkt uit vertrouwelijke berekeningen van de Commissie. Ook Duitsland laat een veer: 21 procent minder.

Voor Nederland pakt de verdeelsleutel neutraal uit: gemeenten en provincies ontvangen uit het huidige budget 1,4 miljard euro en dat blijft voor de periode 2021-2027 hetzelfde. Voor inflatie gecorrigeerd komen de ontvangsten straks weliswaar 200 miljoen hoger uit, maar daar kan Nederland niet meer wegen of rotondes van aanleggen door de hogere prijzen. Roemenië, Bulgarije, Griekenland en Italië krijgen 6 tot 8 procent meer subsidie.

Opvang migranten

De Commissie legde begin deze maand haar voorstel op tafel met de kaders voor de nieuwe meerjarenbegroting. Die stijgt licht, in vergelijking met het huidige budget, tot 1.280 miljard euro. Maar om nieuwe taken uit te kunnen voeren (bewaking EU-buitengrenzen, opvang migranten, investeren in defensie, klimaatbeleid) wordt er ook bezuinigd. De vandaag gepresenteerde verdeelsleutel toont de uitwerking van de bezuiniging op de subsidies voor minder ontwikkelde regio’s.

De Commissie stelt voor om bij de verdeling van deze geldpot (330 miljard) naast het bruto binnenlands product ook naar de werkloosheid, de opvang van migranten en de klimaatplannen te kijken. Omdat Oost-Europese landen economisch hard groeiden (dan is er minder steun nodig), nauwelijks migranten opvangen en bescheiden zijn in hun klimaatambities, betalen zij in deze nieuwe verdeelsleutel de rekening.

Geld van Oost naar Zuid

Uit financiële berekeningen van de Commissie – die vertrouwelijk blijven om geruzie over de cijfers te beperken – blijkt dat de subsidiestroom van Oost naar Zuid verschuift. Zo verliest Polen bijna 20 miljard euro, Hongarije en Tsjechië elk ruim 5 miljard en Slowakije ruim 3 miljard. Ook de Baltische staten raken verhoudingsgewijs veel geld kwijt.

De armste landen van de EU (Roemenië en Bulgarije) gaan er enkele miljarden op vooruit, net als Italië en Griekenland. In totaal bespaart de Commissie circa 10 procent op de steungelden.

De discussie afgelopen weken tussen de meest betrokken Commissarissen over de verdeelsleutel was moeilijk en weerspiegelde de posities van de lidstaten, bevestigen betrokken EU-ambtenaren. In een van de scenario’s die op tafel lagen, gingen Duitsland, Tsjechië en Estland er met 45 procent op achteruit. Dat werd onacceptabel bevonden.

‘Dit zal zeker de nodige stormen opwekken’, zegt een betrokkene. De verwachting is niet dat de Commissie vandaag in haar wekelijkse vergadering nog iets aan de plannen verandert. Omdat alle lidstaten een veto hebben, zullen de onderhandelingen over de nieuwe meerjarenbegroting vermoedelijk tot 2020 doorgaan. Woensdag presenteert de Commissie de uitwerking van haar landbouwvoorstellen. Ook dat ligt politiek zeer gevoelig, het gaat om veel geld en er moet bezuinigd worden.

Welkom op Over Oost-Europa, kennisplatform voor informatie, opinie, bemiddeling en advies over Oost-Europa. Graag contact opnemen via info@overoosteuropa.nl

Getagd met , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

*